جواب کوتاه این است که نه، هیچکس هنوز بهطور علمی ثابت نکرده “زنها بیشتر لذت میبرند یا مردها”مسئله اصلاً اینقدر ساده و دوگزینهای نیست، اما میتوان آن را در چند لایه علمی بررسی کرد تا تصویر دقیقتری داشته باشیم.
از نظر فیزیولوژیک، اوج لذت جنسی در زن و مرد ساختار مشترکی دارد ولی ریتمش متفاوت است. در مردها پاسخ جنسی معمولاً سریعتر شروع میشود، اوج (ارگاسم) کوتاهتر است و بعد از آن وارد دورهٔ برگشتناپذیری (Refractory Period) میشوند؛ یعنی برای مدتی نمیتوانند دوباره تحریک و به ارگاسم برسند. در زنها پاسخ جنسی معمولاً کندتر گرم میشود، اما ارگاسم میتواند طولانیتر باشد و برخی زنان میتوانند چند ارگاسم پشتسرهم داشته باشند بدون اینکه نیاز به دورهٔ استراحت اجباری داشته باشند. از نظر عصبشناسی، در اوج لذت جنسی شبکههای پاداش و لذت در مغز هر دو جنس فعال میشود—دوپامین، اوپیوئیدهای درونی، اکسیتوسین و سایر انتقالدهندهها. بنابراین شدت لذت بهعنوان تجربهٔ عصبی قابلمقایسهٔ مستقیم نیست؛ شکل تجربه متفاوت است نه اصل لذت. ناحیهٔ تناسلی زنان (کلیتوریس، واژن، لبها، پستانها و…) شبکهٔ عصبی بسیار وسیعتر و پیچیدهتری نسبت به مردان دارد و به همین دلیل ظرفیت چندمنبعی و چندنقطهای لذت در بدن زن بالقوه گستردهتر است.
از نظر ظرفیت لذت، زنها از لحاظ تئوریک توان بالاتری دارند چون میتوانند چند ارگاسم را تجربه کنند و بدنشان شبکهٔ عصبی گستردهتری برای تحریک دارد. لذت جنسی در زنان چندلایهتر است: فیزیکی، هیجانی، ذهنی و معنایی. اما این ظرفیت عالی یک شرط بزرگ دارد: امنیت، اعتماد، نوازش کافی و نبود شرم. اگر این شرایط نباشد، همین ظرفیت بالا میتواند تبدیل به ناامیدی و نرسیدن به اوج لذت شود. برای همین است که آمار زنانی که ارگاسم ندارند یا تجربهٔ لذت کاملاً رضایتبخش ندارند بالاست. یعنی ظرفیت لذت بیشتر است ولی احتمال نرسیدن به لذت نیز در عمل زیاد است.
در مقابل، مردها معمولاً دسترسی سریعتر و قابلپیشبینیتری به اوج لذت دارند. تحریک در آنها آسانتر و قابلاعتمادتر است و فرهنگ نیز معمولاً لذت مرد را طبیعی و بیشرط میداند. اما این به معنی لذت عمیقتر نیست. در بسیاری از مردها سکس بیشتر شبیه یک تخلیهٔ تنش است تا یک تجربهٔ چندلایهٔ لذت. فشارهای فرهنگی دربارهٔ عملکرد، اضطراب جنسی، ترس از ناتوانی، انزال زودرس یا اختلال نعوظ میتواند لذت را برای مرد تبدیل کند به امتحان عملکرد. بنابراین احتمال رسیدن به ارگاسم بالا است، اما کیفیت لذت نه همیشه.
در سطح اجتماعی و روانشناختی، دختران از کودکی پیامهای شرمآلود دربارهٔ بدن و لذت دریافت میکنند: مراقب باش، زیاد لذت نبر، خواستن بد است. در نتیجه بسیاری از زنان با بدن خود رابطهٔ امنی ندارند و در سکس بیشتر نگران این هستند که «چطور دیده میشوند» تا اینکه «چه حس میکنند». در مقابل، مردها نیز قربانی کلیشههای فرهنگی هستند: «باید همیشه بخواهد»، «اگر نخواهد مشکل دارد». این انتظارات نیز لذت را برای بسیاری از مردان آلوده میکند.
پس اگر بخواهیم علمی و صادقانه جمعبندی کنیم: اینکه بگوییم زن یا مرد «بیشتر» لذت میبرد، سؤال درستی نیست. سؤال واقعی این است: کدام جنسیت، در کدام شرایط و در کدام فرهنگ، شانس بیشتری برای تجربهٔ لذت کامل دارد؟
در جوامع با شرم جنسی بالا، معمولاً مردها بیشتر و راحتتر به لذت فیزیکی دسترسی دارند. اما در روابط برابر، امن و آگاه، اگر زن به بدن و میلش دسترسی داشته باشد، لذت او میتواند بسیار عمیقتر، چندلایهتر و طولانیتر از بسیاری از مردها باشد. برای بسیاری از زنان کیفیت رابطه، احساس امنیت، صمیمیت و دیدهشدن نقش تعیینکنندهای در شدت و عمق لذت دارد. برای بسیاری از مردان—بهخصوص در شروع رابطه—تحریک فیزیکی سهم بیشتری دارد، اما در روابط پایدار، آنها نیز برای تجربهٔ لذت واقعی نیازمند صمیمیت و امنیت عاطفی هستند.
بنابراین اگر سکس را صرفاً تجربهای فیزیکی بدانیم، ممکن است مردها راحتتر لذت ببرند. اما اگر سکس را تجربهای جسمی–عاطفی–معنایی در نظر بگیریم، ظرفیت زن برای لذت بالقوه بالاتر است—به شرط اینکه شرم، ترس و محدودیتهای فرهنگی برداشته شود و بدن اجازهٔ حضور و تجربه پیدا کند.